Bác sĩ Nguyễn Ngọc Tú là ai? Câu chuyện hơn 20 năm theo đuổi y học bào thai, từ Eagle Camp đến hành trình giữ lại sự sống cho thai nhi.
Tôi gặp bác sĩ Nguyễn Ngọc Tú không phải trong một buổi lễ vinh danh, cũng không phải trong một hội nghị khoa học. Tôi biết anh qua cộng đồng Eagle Camp – nơi những con người làm nghề rất giỏi, nhưng nói về mình thì luôn chừng mực.
Ấn tượng đầu tiên của tôi về anh không nằm ở học vị thạc sĩ, cũng không nằm ở những ca can thiệp bào thai phức tạp mà anh từng thực hiện. Điều khiến tôi nhớ là ánh mắt rất tĩnh của một người đã quen đứng giữa ranh giới mong manh của hy vọng và mất mát.
Sau này, khi nghe anh kể về hành trình làm nghề, tôi mới hiểu: để có được sự điềm tĩnh đó, anh đã đi qua rất nhiều năm học tập, rất nhiều ca bệnh nặng, và rất nhiều quyết định không dành cho số đông. Và có lẽ, chính vì thế, con đường của bác sĩ Nguyễn Ngọc Tú là một con đường rất riêng.
Ấn tượng đầu tiên của tôi về bác sĩ Nguyễn Ngọc Tú
Nếu chỉ gặp anh trong đời thường, rất ít người nghĩ đây là một bác sĩ y học bào thai – lĩnh vực được coi là đỉnh cao và cũng khắc nghiệt nhất của sản phụ khoa.
Anh nói chuyện chậm, không khoa trương. Khi kể về một ca bệnh khó, anh không nhấn mạnh vào thành công của mình, mà nói nhiều hơn về những lựa chọn phải cân nhắc, những rủi ro luôn hiện diện, và cả những lần… không thể cứu được.
Tôi nghĩ, chỉ những người thực sự ở rất gần sự sống và cái chết mới có được kiểu khiêm tốn đó.
Từ bác sĩ sản phụ khoa đến ngách sâu nhất của y học bào thai
Hành trình nghề nghiệp của Nguyễn Ngọc Tú bắt đầu khá “chuẩn mực”: tốt nghiệp bác sĩ đa khoa tại Đại học Y Hà Nội, sau đó theo định hướng sản phụ khoa, làm việc tại những bệnh viện lớn như Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh.
Nhưng rồi, anh rẽ sang một hướng khác.
Trong khi nhiều bác sĩ chọn những mảng có tính ổn định và “an toàn” hơn, anh lại bị cuốn hút bởi siêu âm chẩn đoán trước sinh – nơi chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể dẫn đến quyết định sai lầm cho cả một cuộc đời.
Anh từng nói với tôi: “Siêu âm không chỉ là nhìn thấy, mà là chịu trách nhiệm cho những gì mình nhìn thấy.”
Có lẽ chính câu nói đó đã dẫn anh đi xa hơn, sâu hơn, vào y học bào thai.
Học tập không ngừng – và những chuyến đi xa để quay về
Năm 2012, anh nhận được học bổng Học Mãi của chính phủ Úc, sang Sydney đào tạo chuyên sâu về siêu âm thai tại các trung tâm hàng đầu như Royal North Shore Hospital và Royal Prince Alfred Hospital.
Đó không chỉ là một chuyến đi học. Đó là lần đầu tiên anh tiếp cận một hệ thống y học bào thai hoàn chỉnh, nơi mỗi bất thường của thai nhi đều được nhìn nhận đa chiều: siêu âm, di truyền, MRI, giải phẫu bệnh.
Sau này, anh tiếp tục tu nghiệp tại Bệnh viện Necker – trung tâm hàng đầu châu Âu và thế giới về y học bào thai.
Tôi để ý, rất nhiều bác sĩ đi học nước ngoài rồi chọn ở lại. Nhưng Nguyễn Ngọc Tú thì khác. Mỗi chuyến đi của anh đều có một mục tiêu rất rõ: mang kỹ thuật đó về Việt Nam, để những mẹ bầu không phải ra nước ngoài trong những lúc nguy cấp nhất.
Quyết định đi vào can thiệp bào thai – con đường ít người dám chọn
Một bước ngoặt lớn trong sự nghiệp của anh là khi anh quyết định đi sâu vào can thiệp bào thai.
Đây là lĩnh vực mà ngay cả ở các nước phát triển, số bác sĩ theo đuổi cũng rất ít. Can thiệp trong buồng tử cung đồng nghĩa với việc làm việc trong một “không gian kép”: vừa bảo vệ mẹ, vừa giành giật từng cơ hội sống cho thai nhi.
Với sự hỗ trợ của cố bác sĩ Bruno Schaub từ Pháp, anh bắt đầu thực hiện những kỹ thuật cực kỳ khó:
– Truyền máu thai nhi trong tử cung
– Chọc hút, dẫn lưu dịch màng phổi thai nhi
– Can thiệp bàng quang thai nhi
Tôi từng nghe anh nói: “Không phải ca nào cũng thành công. Nhưng nếu không làm, em bé chắc chắn không có cơ hội.”
Có lẽ, chính sự chấp nhận trách nhiệm đó là điều phân biệt một bác sĩ can thiệp bào thai với phần còn lại.
Hơn 20 năm làm nghề – và hàng trăm nghìn mẹ bầu được chẩn đoán
Nhìn lại hơn hai thập kỷ làm nghề, Nguyễn Ngọc Tú đã trực tiếp chẩn đoán và theo dõi cho hàng trăm nghìn mẹ bầu. Nhưng anh không bao giờ nói về con số đó như một thành tích.
Điều anh nhắc đến nhiều hơn là những ca bệnh đặc biệt:
– Một thai nhi thiếu máu nặng được truyền máu kịp thời
– Một em bé bị tràn dịch màng phổi được đặt shunt và có cơ hội chào đời
– Những ca bất thường di truyền được phát hiện sớm để gia đình có quyết định phù hợp
Với anh, y học bào thai không chỉ là “cứu sống”, mà còn là đánh giá tiên lượng và giúp gia đình chuẩn bị cho tương lai.
Nghiên cứu khoa học – nền tảng của một bác sĩ y học bào thai
Điểm tôi rất trân trọng ở bác sĩ Nguyễn Ngọc Tú là anh không tách rời thực hành lâm sàng và nghiên cứu khoa học.
Anh là tác giả của nhiều công trình được đăng trên các tạp chí quốc tế như BMC Medical Genetics, BioMedical, với những nghiên cứu về:
– Hội chứng Joubert
– Dị tật tim bẩm sinh kết hợp bất thường nhiễm sắc thể
– Truyền máu bào thai
Nhưng điều đáng nói hơn là: mỗi nghiên cứu đó đều xuất phát từ ca bệnh thật, từ những câu hỏi rất cụ thể đặt ra trong quá trình làm nghề.
Vai trò của cộng đồng và những giá trị giữ anh đi xa
Trong cộng đồng Eagle Camp, tôi thấy Nguyễn Ngọc Tú không phải là người nói nhiều. Nhưng mỗi khi anh chia sẻ, đó thường là những trải nghiệm rất thật về nghề, về trách nhiệm của người bác sĩ trước sinh mệnh con người.
Anh tin rằng: thành công trong y học không nằm ở việc làm được bao nhiêu ca khó, mà nằm ở việc giữ được sự chính trực và tỉnh táo sau mỗi ca bệnh.
Gia đình, theo cách anh kể, chính là điểm tựa giúp anh không bị cuốn đi quá xa bởi áp lực nghề nghiệp. Và có lẽ, chính sự cân bằng đó giúp anh đủ bền bỉ để theo đuổi một lĩnh vực dài hơi như y học bào thai.
Tầm nhìn của bác sĩ Nguyễn Ngọc Tú với y học bào thai tại Việt Nam
Khi hỏi anh về tương lai, anh không nói những điều to tát.
Anh nói về việc đào tạo thế hệ bác sĩ trẻ, về việc xây dựng các tài liệu, video giáo dục để mẹ bầu hiểu đúng về chẩn đoán trước sinh. Anh tin rằng, khi mẹ bầu hiểu, họ sẽ bớt hoang mang, và quyết định sẽ nhân văn hơn.
Y học bào thai, với anh, không phải là kỹ thuật để phô diễn. Đó là công cụ để giữ lại những cơ hội sống mong manh nhất, và cũng là cách để giảm bớt đau đớn không cần thiết cho cả mẹ và con.
Lời kết – vì sao tôi trân trọng bác sĩ Nguyễn Ngọc Tú
Viết đến đây, tôi nhận ra: điều khiến tôi trân trọng Nguyễn Ngọc Tú không chỉ là học vấn hay tay nghề.
Đó là cách anh chọn con đường khó, đi chậm, đi sâu, và chấp nhận những áp lực mà không nhiều người nhìn thấy. Trong một thế giới y khoa ngày càng ồn ào, anh vẫn giữ cho mình sự lặng lẽ cần thiết của một người làm nghề nghiêm túc.
Bác sĩ Nguyễn Ngọc Tú là ai? Với tôi, anh là đại diện cho một kiểu thành công bền bỉ – không phô trương, không ồn ào, nhưng đủ sâu để cứu được những sinh mệnh còn chưa kịp chào đời.
Và có lẽ, đó là kiểu thành công mà chúng ta rất cần được nhắc đến – để tin rằng, vẫn có những con người chọn làm điều khó, chỉ vì nó đúng.