Tôi biết Ngọc Phan không phải qua những lời giới thiệu hoa mỹ, mà qua cách anh ấy nói về hai chữ “tồn tại”. Trong cộng đồng Eagle Camp, có những người khởi nghiệp vì đam mê, vì cơ hội, vì thời thế. Còn Ngọc thì khác. Anh bắt đầu kinh doanh vì… không còn lựa chọn nào khác. Một người Việt sang Đức, hai bàn tay trắng, không quan hệ, không vốn lớn, không đường lui. Nghe rất quen, nhưng khi nghe Ngọc kể, tôi không thấy sự bi lụy. Tôi thấy sự tỉnh táo. Tỉnh táo của một người hiểu rằng: nếu không tự đứng lên bằng chính đôi chân mình, thì chẳng có ai đứng hộ. Bài viết này là câu chuyện về một người như thế – không ồn ào, không phô trương, nhưng đi rất sâu vào cốt lõi của kinh doanh và nhân cách làm chủ.
Ấn tượng đầu tiên của tôi về Ngọc Phan: một người không nói về “ước mơ”
Ngọc không nói nhiều về ước mơ. Anh nói về thực tế. Về việc nếu không làm thì không sống được. Về việc làm ăn sai thì không chỉ mất tiền, mà mất luôn chỗ đứng ở một đất nước không phải quê hương mình.
Trong Eagle Camp, tôi gặp nhiều người rất giỏi nói về tầm nhìn. Ngọc thì nói nhiều hơn về trách nhiệm. Trách nhiệm với khách hàng. Trách nhiệm với cộng đồng người Việt. Và trách nhiệm với chính mình – không được phép làm ẩu, vì cái giá phải trả ở xứ người rất đắt.
Ở Ngọc có một sự điềm tĩnh của người từng va chạm đủ nhiều để không còn ảo tưởng. Không tin vào may mắn. Không tin vào “ăn xổi”. Và cũng không tin rằng chỉ cần chăm chỉ là đủ.
Ngọc Phan là ai – nếu không bắt đầu bằng danh xưng doanh nhân
Ngọc Phan là một người Việt kinh doanh tại Đức. Nhưng nếu chỉ gọi như vậy thì quá nhẹ.
Anh là một người nhập cư chọn con đường khó: tự làm chủ. Không phải để giàu nhanh, mà để tồn tại một cách có nhân phẩm.
Ngọc từng tin rằng chỉ cần chăm chỉ là đủ. Và giống rất nhiều người Việt xa xứ, anh làm nhiều hơn người khác. Làm thêm giờ. Nhận việc khó. Chấp nhận thiệt thòi.
Cho đến khi anh nhận ra một sự thật rất đau, nhưng rất thật:
Chăm chỉ chỉ giúp bạn tồn tại.
Tư duy đúng mới giúp bạn đi xa.
Tôi nghe câu này và thấy nó đúng với rất nhiều người Việt ở khắp nơi, không chỉ ở Đức.
Khi người ta cực khổ nhưng vẫn không bền
Ngọc quan sát rất nhiều người xung quanh mình:
- Làm ăn cực khổ nhưng không giàu
- Bán hàng nhiều nhưng không bền
- Mở quán, mở shop rồi đóng cửa sau vài năm
Và anh nhận ra: vấn đề không nằm ở sản phẩm. Vấn đề nằm ở tư duy người làm chủ.
Tư duy ngắn hạn sẽ kéo theo hành động ngắn hạn. Và hành động ngắn hạn thì không thể tạo ra sự nghiệp dài.
Khoảnh khắc này, theo tôi, là bước chuyển rất quan trọng trong hành trình của Ngọc: từ một người “cố gắng sống sót”, sang một người bắt đầu đặt câu hỏi về việc mình đang xây cái gì.
Những câu hỏi đã thay đổi con đường của Ngọc
Ngọc bắt đầu hỏi mình những câu hỏi lớn hơn:
- Tôi làm việc này để làm gì?
- Giá trị thật tôi mang lại cho xã hội là gì?
- Nếu tôi biến mất, điều gì sẽ không còn?
Tôi rất thích câu hỏi thứ ba. Bởi nó buộc một người phải đối diện với sự thật: mình có đang tạo ra giá trị không thể thay thế, hay chỉ là một mắt xích rất dễ bị xóa?
Từ những câu hỏi đó, Ngọc dừng lại việc làm ăn kiểu “ăn xổi”. Anh bắt đầu xây hệ thống, thương hiệu và cộng đồng.
Đó là lúc Tatami ra đời.
Tatami – không chỉ là một nhà hàng
Tatami không được sinh ra để bán vài suất ăn mỗi ngày. Tatami được tạo ra để chứng minh một điều rất rõ:
Người Việt hoàn toàn có thể làm ẩm thực tử tế, bài bản và được người Đức tôn trọng.
Ở Tatami, mỗi món ăn không chỉ là hương vị. Nó là:
- Quy trình
- Tiêu chuẩn
- Trách nhiệm với sức khỏe khách hàng
Tatami không chạy theo số lượng. Tatami xây niềm tin.
Tôi nghĩ, ở một đất nước như Đức – nơi tiêu chuẩn an toàn thực phẩm cực kỳ khắt khe – việc một người Việt chọn con đường “tử tế đến cùng” không chỉ là lựa chọn kinh doanh, mà là lựa chọn sinh tồn.
Bởi chỉ cần sai một lần, không chỉ mất khách, mà mất luôn cơ hội đứng tiếp.
KN Asia Markt – khi bán thực phẩm là bán danh dự
Sau Tatami, Ngọc xây dựng KN Asia Markt.
KN Asia Markt không được tạo ra để “bán càng nhiều càng tốt”. Nó được tạo ra với một nguyên tắc rất rõ:
- Sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng
- Biết người sản xuất là ai
- Dám dùng cho chính gia đình mình
Ngọc nói một câu rất thẳng:
“Bán thực phẩm là bán niềm tin.
Mất niềm tin là mất tất cả.”
Ở châu Âu, niềm tin không phải thứ có thể mua lại bằng quảng cáo. Một lỗi nhỏ có thể khiến cả hệ thống sụp đổ. Và Ngọc chọn cách khó nhất: kiểm soát từ gốc.
Ngọc Phan trong vai trò người làm chủ: không giỏi nhất, nhưng đi đến cùng
Ngọc không nhận mình là người giỏi nhất. Anh nhận mình là người đi đến cùng.
Tôi nghĩ đây là một sự tự nhận rất khiêm tốn, nhưng rất mạnh. Bởi đi đến cùng trong kinh doanh đồng nghĩa với việc:
- Không bỏ cuộc khi chưa có kết quả
- Không bán rẻ giá trị khi gặp khó
- Không đánh đổi uy tín để lấy lợi nhuận ngắn hạn
Ngọc tự định vị mình là:
- Người kết nối Việt Nam – Đức bằng thực phẩm tử tế
- Người xây hệ thống thay vì chạy theo lợi nhuận trước mắt
- Người làm chủ có trách nhiệm với cộng đồng xung quanh
Ở một đất nước xa quê, trách nhiệm cộng đồng không phải khẩu hiệu. Nó là cách để người Việt đứng cạnh nhau, thay vì kéo nhau xuống.
Tầm nhìn của Ngọc: doanh nghiệp không phụ thuộc vào một cá nhân
Ngọc không xây doanh nghiệp để “mình nổi tiếng”. Anh muốn xây những doanh nghiệp:
- Không phụ thuộc vào một cá nhân
- Có thể vận hành bằng hệ thống
- Tạo thu nhập bền vững cho nhiều người Việt tại châu Âu
Tôi thấy tầm nhìn này rất giống tinh thần Eagle Camp: xây thứ có thể sống mà không cần mình lúc nào cũng phải ở đó.
Ngọc tin một điều rất rõ:
Khi bạn làm đúng – tiền sẽ đến sau.
Nhưng nếu làm sai – tiền đến cũng không ở lại.
Đây là câu nói của một người đã đủ va chạm để hiểu rằng tiền không phải là thước đo cuối cùng của thành công. Thước đo cuối cùng là sự tồn tại bền vững.
Eagle Camp và tư duy làm chủ dài hạn
Trong cộng đồng của chúng tôi, thầy Phạm Thành Long luôn nói về việc làm chủ phải có hệ thống, có chuẩn mực, và có trách nhiệm xã hội.
Tôi nhìn Ngọc và thấy những điều đó không nằm trên slide, mà nằm trong từng quyết định kinh doanh hằng ngày: chọn chậm hơn, khó hơn, nhưng chắc hơn.
Eagle Camp không dạy người ta làm giàu nhanh. Eagle Camp dạy người ta đứng vững lâu. Và Ngọc là một ví dụ rất rõ của tinh thần đó – dù anh không cần nói nhiều.
Nếu bạn đang bế tắc, có thể câu chuyện của Ngọc dành cho bạn
Ngọc viết rằng: nếu bạn đọc đến đây, có thể bạn là một người kinh doanh nhỏ, một người đang bế tắc, hoặc một người đang tìm hướng đi dài hạn.
Tôi nghĩ, những người như Ngọc không tìm đồng đội bằng lời hô hào. Họ tìm bằng giá trị chung:
- Tin vào giá trị thật
- Tin vào kinh doanh tử tế
- Tin vào việc xây dựng lâu dài
Và nếu cùng tin như vậy, người ta có thể đi với nhau rất xa.
LỜI KẾT
Có những người khởi nghiệp vì đam mê. Có những người vì cơ hội. Và có những người – như Ngọc Phan – khởi nghiệp vì không còn lựa chọn nào khác.
Nhưng chính những người “không có đường lui” ấy lại thường làm rất nghiêm túc. Họ không chơi trò may rủi. Họ không đánh cược uy tín. Và họ không bỏ đi khi mọi thứ chưa kịp thành hình.
Tôi trân trọng Ngọc vì anh hiểu rất rõ: làm chủ không phải để chứng minh mình giỏi, mà để tạo ra giá trị đủ lớn cho người khác dựa vào. Một kiểu thành công không ồn ào, nhưng rất bền.
Nếu bạn hỏi tôi “Ngọc Phan là ai?”, tôi sẽ trả lời:
Anh là một người Việt ở Đức đã chọn con đường khó – kinh doanh tử tế – để không chỉ tồn tại, mà tồn tại một cách đáng tự hào.
Và tôi tin, những con đường như thế, dù chậm, sẽ luôn dẫn đến những điểm đến rất xa.