Tôi biết anh Phạm Đức Thiện qua cộng đồng Eagle Camp, trong một bối cảnh rất đặc biệt: rất nhiều người nói về tăng trưởng nhanh, mở rộng quy mô, làm lớn – còn anh thì nói về… đất, về cây, về việc làm sao để người nông dân hiểu thứ mình đang trồng. Ấn tượng đầu tiên của tôi về Thiện không nằm ở danh xưng “chuyên gia bảo vệ thực vật”, mà nằm ở cách anh lắng nghe nông dân nói về vườn cây của họ. Không phán xét. Không vội vàng. Chỉ hỏi rất kỹ. Ở Eagle Camp, nơi tư duy hệ thống và hiệu quả được nói đến nhiều, Thiện mang đến một góc nhìn rất khác: muốn đi xa trong nông nghiệp, không thể đi nhanh. Muốn tạo giá trị thật, phải bắt đầu từ gốc rễ – từ đất, từ cây, và từ chính con người làm nông.
Ấn tượng đầu tiên của tôi về anh Thiện – một người làm nghề không thích đi đường tắt
Phạm Đức Thiện sinh ngày 19/03/1992, hiện sống và làm việc tại Đồng Nai – một vùng đất lâu đời với hệ sinh thái cây trồng đa dạng. Nhưng điều khiến tôi nhớ về anh không phải nơi anh sống, mà là cách anh nói về nghề.
Anh không kể chuyện thành công bằng những con số lớn. Anh kể bằng những buổi đi vườn. Những lần đứng hàng giờ dưới nắng để quan sát một gốc cây. Những cuộc trò chuyện dài với nông dân về vì sao cây yếu, vì sao sâu bệnh xuất hiện, vì sao đất ngày càng bạc màu.
Tôi nhận ra, anh Thiện không làm nông nghiệp theo kiểu “bán sản phẩm”. Anh chọn con đường khó hơn: bán sự hiểu biết. Và đó là con đường rất ít người đủ kiên nhẫn để đi.
Lớn lên từ môi trường nông nghiệp – khi nỗi trăn trở bắt đầu từ ruộng vườn
Thiện đến với nghề không phải vì xu hướng, càng không vì hào nhoáng. Anh lớn lên trong môi trường nông nghiệp, chứng kiến rất rõ những cảnh quen thuộc: nông dân làm lụng vất vả nhưng vẫn mất mùa; thu nhập bấp bênh; cả đời gắn với ruộng vườn nhưng không thoát nghèo.
Có những mùa vụ phụ thuộc hoàn toàn vào may rủi. Có những lần đầu tư rất nhiều tiền vào phân bón, thuốc bảo vệ thực vật nhưng kết quả lại không như mong đợi. Những hình ảnh đó theo anh rất lâu, và dần hình thành một câu hỏi lớn: vì sao người nông dân làm nhiều mà vẫn không khá lên?
Câu hỏi đó dẫn anh đến con đường học hỏi bài bản về bảo vệ thực vật, dinh dưỡng và sinh lý cây trồng – không chỉ để biết “dùng thuốc gì”, mà để hiểu vì sao phải dùng, dùng lúc nào, và dùng như thế nào cho đúng.
Hơn 7 năm làm nghề – mỗi vườn cây là một bài học
Thiện có hơn 7 năm thực chiến trong kỹ thuật nông nghiệp. Nhưng nếu hỏi anh thành tựu lớn nhất là gì, tôi tin anh sẽ không trả lời bằng con số năm. Với anh, mỗi vườn cây là một bài học, mỗi người nông dân là một người thầy.
Công việc hằng ngày của anh rất giản dị:
- Đi vườn cùng nông dân.
- Quan sát cây trồng trong điều kiện thực tế.
- Đánh giá mùa vụ, đất đai, thời tiết.
- Hướng dẫn sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đúng thời điểm – đúng liều lượng – đúng giai đoạn.
- Chuyển giao quy trình canh tác hữu cơ phù hợp từng loại cây.
Anh không áp đặt. Anh giải thích. Anh không làm thay. Anh hướng dẫn để người nông dân tự quyết định.
Vì sao anh chọn canh tác hữu cơ – con đường khó nhưng đáng đi
Trong bối cảnh nhiều người chạy theo năng suất ngắn hạn, Thiện chọn hướng hữu cơ – một hướng đi chậm, tốn công, và đòi hỏi rất nhiều kiên nhẫn. Anh hiểu rõ, nếu chỉ nói “hữu cơ là tốt”, nông dân sẽ không tin. Họ chỉ tin khi thấy kết quả trên chính mảnh vườn của mình.
Thiện tập trung vào:
- Dinh dưỡng và sinh lý cây trồng theo hướng hữu cơ.
- Giải pháp bảo vệ thực vật an toàn, hiệu quả, giảm phụ thuộc vào hóa chất.
- Hướng dẫn sử dụng thuốc BVTV đúng cách để không làm tổn thương đất và cây.
Theo anh, chỉ khi người nông dân hiểu được bản chất, họ mới thực sự làm chủ mùa vụ – chứ không phụ thuộc vào lời truyền miệng hay thói quen cũ.
Những thay đổi tôi nhìn thấy ở người nông dân khi đồng hành cùng anh
Trước đây, rất nhiều nông dân:
- Sử dụng thuốc theo thói quen.
- Phun – bón theo lời người khác mách.
- Chi phí đầu vào cao nhưng hiệu quả thấp.
- Đất ngày càng bạc màu, cây suy yếu.
Sau khi được Thiện hướng dẫn bài bản, họ bắt đầu:
- Hiểu vì sao sâu bệnh xuất hiện.
- Biết tại sao phải dùng sản phẩm này ở giai đoạn kia.
- Giảm chi phí không cần thiết.
- Ổn định năng suất và chất lượng.
- Chủ động hơn trong quyết định chăm sóc vườn.
Thiện từng nói với tôi một câu rất thật:
“Danh tiếng lớn nhất của em không phải là được nhắc tên, mà là khi người nông dân làm tốt hơn mà không cần em đứng đó.”
Asoil – nơi kiến thức được hệ thống hóa
Thiện là nhà sáng lập công ty Asoil – nơi anh tập trung vào kiến thức và giải pháp hữu cơ sử dụng đúng. Asoil không chạy theo việc bán thật nhiều sản phẩm. Asoil tập trung vào việc chuyển giao quy trình.
Nền tảng của Asoil được kế thừa từ cửa hàng phân bón và thuốc BVTV Đức Thừa với hơn 27 năm hoạt động. Nhưng Thiện không dừng ở di sản. Anh cải tiến, nghiên cứu, và chuẩn hóa lại để phù hợp với xu hướng nông nghiệp bền vững.
Không chạy theo số đông – chọn giúp đúng người
Thiện lựa chọn phụng vụ:
- Người nông dân trực tiếp sản xuất.
- Chủ vườn, chủ trang trại vừa và lớn.
- Người trồng cây ăn trái như sầu riêng, bơ, mít, bưởi.
- Những người đang chuyển đổi sang nông nghiệp hữu cơ.
Anh không chạy theo số lượng lớn. Anh chọn làm kỹ, làm sâu, làm đúng. Theo anh, giúp đúng người sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa lớn hơn rất nhiều.
Eagle Camp, BNI và hành trình phát triển bản thân
Thiện là thành viên của cộng đồng Eagle Camp và BNI. Ở đây, anh không chỉ học về kinh doanh, mà học cách hệ thống hóa giá trị mình đang tạo ra.
Các khóa học của thầy Phạm Thành Long có ảnh hưởng rất lớn đến tư duy phát triển cá nhân và nghề nghiệp của anh. Thiện tin vào học tập trọn đời, với triết lý rất rõ:
- Học để làm.
- Làm để có kết quả.
- Có kết quả mới chia sẻ.
Anh nói một câu mà tôi nhớ rất lâu:
“Bạn không thể đưa ai đó đến nơi mà bạn chưa từng đến.”
Marathon – bài học về kỷ luật và bền bỉ
Ngoài công việc, Thiện là người yêu thể thao, đặc biệt là marathon và ultra marathon. Anh đã chinh phục nhiều cự ly: 21km, 42km, 50km.
Anh từng kể tôi nghe về một lần chạy marathon 42km. Do không luyện tập đủ, ngay từ km thứ 2, chân anh bắt đầu đau, khớp gối nhức. Có những giọt nước mắt rơi trên đường chạy. Nhưng anh không bỏ cuộc.
Anh nói, lúc đó anh nghĩ đến gia đình – vợ và con đang chờ ở vạch đích. Chính những hình ảnh đó tạo ra động lực vô hình giúp anh tiếp tục. Và anh đã về đích.
Marathon dạy anh:
- Không bỏ cuộc giữa chừng.
- Muốn đi xa phải đi chậm và bền.
- Kỷ luật mỗi ngày quan trọng hơn cảm xúc nhất thời.
Tôi thấy, những bài học đó phản chiếu rất rõ trong cách anh làm nông nghiệp.
Gia đình – nền tảng giá trị sống
Với Thiện, gia đình là nền tảng. Anh hiểu rất rõ: nếu sống chỉ cho bản thân, con đường sẽ rất dễ mất ý nghĩa. Nhưng khi có gia đình, mỗi quyết định đều có thêm động lực nội tại để đi tiếp, dù khó.
Gia đình giúp anh giữ mình không lạc hướng, không chạy theo hào nhoáng, và không quên lý do vì sao mình bắt đầu.
Tầm nhìn phía trước – xây cộng đồng canh tác hữu cơ
Trong tương lai, Thiện hướng tới:
- Xây dựng cộng đồng canh tác hữu cơ bền vững.
- Tạo ra nông sản chất lượng phục vụ sức khỏe cộng đồng.
- Xuất khẩu sản phẩm chất lượng cao.
- Xây dựng mô hình đào tạo thực tế cho người làm vườn.
- Tạo nhiều nhóm nhà nông hiểu sâu và làm đúng.
Anh chọn con đường:
- Chậm hơn.
- Khó hơn.
- Nhưng bền vững.
LỜI KẾT
Tôi trân trọng anh Phạm Đức Thiện không phải vì anh là chuyên gia bảo vệ thực vật, mà vì anh chọn đứng về phía người nông dân – những con người âm thầm làm ra lương thực cho xã hội. Ở anh, tôi thấy một kiểu thành công rất lặng: không ồn ào, không phô trương, nhưng đủ sâu để tạo ra thay đổi thật. Trong một thế giới thích đi nhanh, anh chọn đi chậm. Và chính sự chậm rãi, bền bỉ ấy đã giúp anh trở thành người được tin tưởng – một người làm nghề bằng Tâm – Trí – Lực, và đi cùng nông dân trên con đường dài của nông nghiệp tử tế.