Tôi gọi chị là chị Thảo – và lần đầu nghe chị kể chuyện, tôi không nhớ nhiều về những con số. Tôi nhớ hình ảnh một căn bếp nhỏ đi thuê, một xe đẩy gà rán ở vỉa hè, và một người phụ nữ bắt đầu từ con số 0 tròn trĩnh mà vẫn nói bằng giọng rất bình thản: “Nếu mình không làm thì sẽ không có ai thay đổi cuộc sống này giúp mình.” Ở Eagle Camp, tôi gặp nhiều người giỏi chiến lược. Còn ở chị Thảo, tôi gặp một người đi lên bằng trải nghiệm thật: thất bại thật, đóng cửa quán thật, đứng dậy thật. Và điều đặc biệt là, chị không biến hành trình ấy thành câu chuyện cổ tích. Chị giữ nó ở trạng thái đời: đau, nhưng không bi lụy; khó, nhưng không bỏ cuộc.
Ấn tượng đầu tiên của tôi về chị Thảo – một người làm F&B bằng tay nghề, rồi mới bằng tư duy hệ thống
Nguyễn Thị Thiên Thảo – cái tên được nhiều người biết đến với biệt danh Thảo Tóc Ngắn – không bước vào F&B bằng những bản kế hoạch đẹp, cũng không bắt đầu bằng “định vị thương hiệu” hay “chiến lược mở rộng”. Chị bước vào nghề bằng mùi dầu chiên, bằng sức nóng của bếp, bằng việc đếm từng đơn, nhìn từng khách quay lại hay không.
Tôi vẫn hay nói với bạn bè trong cộng đồng: F&B là ngành dễ bắt đầu, nhưng rất khó đi xa. Vì nó đòi hỏi sự chăm chỉ của một người làm bếp, sự tỉnh táo của một người làm tài chính, và sự kỷ luật của một người vận hành hệ thống. Ở chị Thảo, tôi thấy cả ba thứ đó – nhưng theo một trật tự rất đáng nể: chị làm được trước, rồi chị mới dạy lại.
Chị không kể về “tầm nhìn” như một khẩu hiệu. Chị kể bằng cách chị đã đi qua bao nhiêu lần sai, và mỗi lần sai, chị sửa như thế nào để nó thành quy trình.
Bắt đầu từ con số 0 – và những lần “muốn buông” nhưng vẫn quay về lý do mình bắt đầu
Chị Thảo kể rõ: chị bắt đầu từ số 0. Không nền tảng. Không kinh nghiệm. Không người dẫn đường. Thứ chị có khi đó là một căn bếp nhỏ đi thuê, một xe đẩy gà rán bán vỉa hè, và một niềm tin rất rõ ràng: nếu không tự làm, sẽ không có ai giúp mình thay đổi cuộc sống.
Nghe thì đơn giản, nhưng ai đã từng khởi nghiệp mới hiểu “con số 0” đó lạnh như thế nào. Nó là cảm giác mở cửa mà không biết hôm nay có khách không. Là cảm giác mua nguyên liệu mà không chắc bán hết. Là những ngày doanh thu không đủ bù chi phí, và mình vẫn phải cười với khách.
Chị từng thất bại. Từng đóng cửa quán. Từng có lúc muốn buông xuôi. Nhưng chính lúc đó, chị quay lại với “lý do bắt đầu” – thứ mà tôi tin là khác biệt lớn nhất giữa người đi tiếp và người dừng lại.
Tôi trân trọng cách chị nói về thất bại: không đổ lỗi. Không kể để lấy thương. Chị coi đó là học phí. Và chị học rất nghiêm túc.
8 năm bền bỉ – từ xe đẩy vỉa hè đến chuỗi nhượng quyền
Từng bước một, chị Thảo học từ sai lầm và bổ sung các kỹ năng cần thiết: kinh doanh, marketing, quản lý vận hành, quản lý nhân sự, chăm sóc khách hàng. Chị không học để “biết”. Chị học để “làm”.
Sau 8 năm, chị phát triển từ một xe đẩy nhỏ thành chuỗi Gà Rán Street Food với hơn 250 chi nhánh nhượng quyền và hơn 500 đại lý cung cấp nguyên vật liệu trên toàn quốc.
Khi nghe con số ấy, rất dễ khiến người ta nghĩ đến “mở rộng”. Nhưng điều tôi nhìn thấy sâu hơn là: để đi đến 250 chi nhánh, chị phải trả lời được một câu hỏi rất khó của ngành nhượng quyền: làm sao để người khác làm theo mà vẫn ra kết quả?
Và câu trả lời duy nhất là: phải có hệ thống.
Chị Thảo nói đúng một điều mà tôi thấy nhiều người làm F&B bỏ qua: “F&B không phải cuộc chơi ngắn hạn. Muốn đi xa, bắt buộc phải làm đúng từ gốc.” Tôi nghe câu đó và biết, chị không nói bằng niềm tin. Chị nói bằng trải nghiệm.
Hệ sinh thái khép kín – không phải để “lớn”, mà để đối tác sống được
Chị Thảo điều hành Công ty TNHH SX TM Vũ Thiên, hoạt động trong 4 mảng:
- Nhượng quyền thương hiệu Gà Rán Street Food
- Setup thương hiệu thức ăn nhanh riêng cho nhà đầu tư và người khởi nghiệp
- Cung cấp nguyên vật liệu F&B qua thương hiệu Vũ Thiên Food
- Dịch vụ tiệc thức ăn nhanh tại gia & sự kiện
Nhìn bề ngoài, đó là một cấu trúc kinh doanh. Nhưng nếu nhìn sâu, tôi thấy đó là một nỗ lực rất rõ: giảm rủi ro cho người mới.
Người mới làm F&B thường chết ở 3 chỗ: nguyên liệu không ổn định, vận hành không có chuẩn, và nhân sự không biết làm. Khi chị Thảo xây hệ sinh thái từ nghiên cứu mô hình, đào tạo vận hành, cung ứng nguyên liệu đến hỗ trợ phát triển thương hiệu, chị đang trả lời thẳng vào nỗi đau đó.
Tôi thích một chi tiết chị nói: đồng hành cùng khách hàng từ khi bắt đầu cho đến khi vận hành ổn định. Nhiều người bán nhượng quyền xong là hết trách nhiệm. Chị Thảo chọn cách khó hơn: đi cùng. Và đi cùng nghĩa là chịu trách nhiệm.
Điều khiến tôi nể nhất: chị không bán “giấc mơ”, chị bán “quy trình”
Trong thời đại mà ai cũng nói về “tự do tài chính”, “khởi nghiệp nhẹ nhàng”, “mô hình dễ làm”, tôi thấy chị Thảo khác ở điểm: chị không nói nhẹ. Chị nói rõ.
Chị bảo: mô hình đơn giản, nhưng phải làm đúng. Phải có quy trình. Phải có kỷ luật. Phải học và thực hành. Thành công không đến từ việc treo biển, mà từ việc mỗi ngày làm đúng những việc nhỏ: chất lượng, vệ sinh, phục vụ, kiểm soát chi phí, đào tạo nhân sự, giữ trải nghiệm khách hàng.
Tôi nghe chị nói và nhớ đến một câu của thầy Phạm Thành Long mà chị cũng trích:
“Sứ mệnh của người kinh doanh không phải là bán hàng – mà là giúp khách hàng giải quyết vấn đề của họ tốt hơn mỗi ngày.”
Chị Thảo đang làm điều đó theo cách rất thực: tạo một mô hình để người có bếp nhỏ, mặt bằng nhỏ, vẫn có thể bắt đầu và tự chủ dần.
Tầm nhìn – sứ mệnh: mỗi điểm bán là một “mái nhà nhỏ”
Có những người mở chuỗi vì muốn phủ thương hiệu. Còn chị Thảo nói về chuỗi theo một cách mềm hơn: mỗi cửa hàng mở ra là một mái nhà nhỏ.
Tôi thích cách chị hình dung:
- Một người mẹ có thêm thu nhập lo cho con học.
- Một bạn trẻ tìm lại niềm tin vào chính mình.
- Một gia đình có thêm tiếng cười từ những bữa ăn tiện lợi, chất lượng.
Tầm nhìn của chị là một ngày, trên từng con phố, từng khu chợ, từng góc thành phố nhỏ, đều có một điểm bán Gà Rán Street Food. Chị nói không phải để nổi tiếng, mà để gieo “hạt mầm hy vọng”.
Tôi không gọi đó là khẩu hiệu. Tôi gọi đó là một kiểu nhân văn trong kinh doanh: lấy đời sống của người khác làm thước đo cho sự mở rộng của mình.
Học tập và nâng cấp – vì “không thể dẫn dắt ai nếu không nâng cấp chính mình”
Chị Thảo có một niềm tin rất rõ: thành công là hành trình không có điểm dừng, và học tập là cách duy nhất để không bị bỏ lại. Mỗi năm chị dành một phần lớn thời gian và tài chính để học: từ sách, mentor, các khóa đào tạo trong và ngoài nước. Chị học marketing, tài chính, chiến lược, quản trị con người – và cả nghệ thuật lãnh đạo bằng trái tim.
Tôi để ý những người mở rộng hệ thống mà vẫn giữ được chất lượng, thường có một điểm chung: họ hiểu rằng mình không thể mãi là phiên bản cũ mà đòi kết quả mới. Chị Thảo là kiểu người như vậy.
Và chính tinh thần học tập đó giúp chị ngày càng hiểu khách hàng hơn, tối ưu mô hình hơn, cải tiến dịch vụ và tạo một văn hóa đồng hành với đối tác.
Vì sao chị Thảo khác với số đông trong ngành F&B?
Tôi nghĩ, chị khác ở ba điều:
1) Chị đi lên từ bếp, nên hiểu sự thật của vận hành
Chị không lãng mạn hóa F&B. Chị biết mùi thất bại, nên chị không bán ảo tưởng.
2) Chị xây hệ thống từ những lần vấp ngã
Hệ thống của chị không được vẽ trên giấy. Nó được rút ra từ thực tế: sai ở đâu, sửa ở đó, rồi chuẩn hóa.
3) Chị nhìn nhượng quyền như một mối quan hệ dài hạn
Không phải “bán xong là xong”, mà là cùng nhau sống được, ổn định được, và phát triển được.
LỜI KẾT
Tôi trân trọng chị Thảo Tóc Ngắn vì chị là một minh chứng rất thật rằng: bắt đầu từ con số 0 không đáng sợ bằng việc không dám bắt đầu. Nhưng điều đáng quý hơn cả là chị không chỉ tự đứng dậy một mình. Chị xây một hệ sinh thái để người khác cũng có thể đứng dậy.
Trong một ngành F&B đầy biến động, nơi nhiều người chạy theo trào lưu và sớm mệt mỏi, chị chọn con đường bài bản, bền vững, làm đúng từ gốc. Chị không biến câu chuyện đời mình thành một bài diễn thuyết. Chị để nó hiện lên qua từng quy trình, từng điểm bán, từng đối tác được hỗ trợ sát sao.
Và nếu tôi giữ lại một điều sau khi nghe câu chuyện của chị, thì đó là: thành công không phải phép màu. Thành công là hệ quả của sự kiên trì, kỷ luật, và một trái tim đủ tử tế để muốn người khác sống tốt hơn từ mô hình mình tạo ra.